Znaki D

Znaki informacyjne kategorii D stanowią jedną z najważniejszych grup oznakowania pionowego w polskim systemie drogowym. Ich głównym zadaniem jest przekazywanie kierującym pojazdem, pieszym oraz innym użytkownikom drogi istotnych informacji o charakterze drogi, jej przeznaczeniu, zasadach korzystania z niej oraz o obiektach usługowych, turystycznych i użyteczności publicznej znajdujących się w jej otoczeniu.

W odróżnieniu od znaków nakazu (C) czy zakazu (B), znaki D mają charakter informacyjno-porządkujący. Nie wprowadzają bezpośredniego nakazu lub zakazu, lecz definiują warunki ruchu, wskazują priorytety, organizację drogi oraz lokalizację kluczowych obiektów infrastruktury. Są one nieodzownym elementem projektowania dróg, organizacji ruchu oraz inżynierii komunikacyjnej. Poprawne zastosowanie znaków kategorii D wpływa bezpośrednio na bezpieczeństwo ruchu drogowego, płynność przejazdu, redukcję konfliktów oraz komfort użytkowników drogi.

Znaki D mają zazwyczaj kształt prostokątny (pionowy lub poziomy), niebieskie tło z białymi symbolami lub napisami. W projektowaniu drogowym stosuje się je na autostradach, drogach ekspresowych, drogach krajowych, wojewódzkich, gminnych oraz w obszarach zurbanizowanych. Ich lokalizacja musi być zgodna z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego.

wymiary znaków informacyjnych

Znak D-1 – droga z pierwszeństwem

Informuje o początku lub kontynuacji drogi, na której nadano pierwszeństwo przejazdu przed skrzyżowaniami z innymi drogami. Jest to jeden z najważniejszych znaków porządkujących hierarchię dróg w sieci komunikacyjnej. Jeżeli droga z pierwszeństwem zmienia kierunek na skrzyżowaniu, to pod znakiem D-1 umieszcza się tabliczkę T-6a,b lub c. Jako zasadę należy przyjąć powtarzanie przed każdym skrzyżowaniem wzdłuż trasy z pierwszeństwem znaków D-1, można ich nie powtarzać, jeżeli odległość między skrzyżowaniami jest nie większa od 50 m.

Znak D-2

Oznacza odwołanie pierwszeństwa nadanego znakiem D-1. Po jego przekroczeniu skrzyżowania stają się równorzędne (chyba że oznakowano inaczej). Zastosowanie: Stosowany na końcu odcinka drogi z pierwszeństwem, przed skrzyżowaniem równorzędnym lub rondem. W projektach modernizacyjnych dróg jest niezbędny do prawidłowego zamknięcia układu pierwszeństwa. Na jezdniach jednokierunkowych znak D-2 należy powtarzać po lewej stronie jezdni.

Znak D-3 – droga jednokierunkowa

Znak informuje o początku lub kontynuacji drogi (lub jezdni), na której ruch dozwolony jest wyłącznie w jednym kierunku. Zastosowanie w projektowaniu dróg: Podstawowy znak w układach jednokierunkowych w strefach miejskich, centrach handlowych, osiedlach oraz na drogach dojazdowych. Może być stosowany łącznie z tabliczkami „Nie dotyczy” dla wybranych pojazdów (np. rowery). Znak D-3 może być zastosowany pod warunkiem zamknięcia wjazdu z przeciwnego kierunku na ten odcinek jezdni znakami B-2 lub C-9.

Znak D-4a, b, c – droga bez przejazdu

Stosuje się w celu oznaczenia wjazdu na drogę, której przeciwległy koniec nie ma połączenia z inną drogą. Stosuje się go także na drodze, która ma połączenia z innymi drogami, ale tworzą one układ zamknięty, a wyjazd z obszaru jest możliwy tylko w miejscu wjazdu. Dokładny symbol przy znaku D-4 określa jaki jest przebieg drogi i gdzie znajduje się droga bez przejazdu.

Znak D-5 – pierwszeństwo na zwężonym odcinku drogi

Znak informuje, że na zwężonym odcinku drogi kierujący poruszający się zgodnie z kierunkiem strzałki mają pierwszeństwo przed pojazdami jadącymi z kierunku przeciwnego. Znak D-5 umieszcza się w odległości do 20 m przed początkiem zwężonego odcinka drogi, którego przeciwległy kraniec został oznakowany znakiem B-31.

Zastosowanie w projektowaniu dróg: Kluczowy na mostach, wiaduktach, remontowanych odcinkach oraz w wąskich gardłach komunikacyjnych. Zapobiega blokadom i kolizjom czołowym.

Znak D-6, D-6a i D-6b – przejście dla pieszych i przejazd rowerowy

Znaki D-6, D-6a i D-6b umieszcza się w odległości do 0,5 m od krawędzi przejścia lub przejazdu od strony nadjeżdżających pojazdów. dodatkowo znaków D- 6, D-6a i D-6b nad jezdnią. W miejscach szczególnie niebezpiecznych bądź o dużej wypadkowości dopuszcza się nanoszenie lic znaków D-6, D-6a i D-6b na tle folii odblaskowo-fluorescencyjnej żółto-zielonej lub pomarańczowej. Dla oznaczenia miejsca przejść dla pieszych szczególnie uczęszczanych przez dzieci pod znakiem D-6 lub D-6b umieszcza się tabliczkę T-27.

D-6 – Przejście dla pieszych

Znak informuje o wyznaczonym miejscu przekraczania jezdni przez pieszych.

Zastosowanie: Podstawowy element bezpieczeństwa pieszych w projektach ulic miejskich i dróg zamiejskich.

D-6a – Przejazd dla rowerzystów

Oznacza wyznaczone miejsce przekraczania jezdni przez rowerzystów.

Zastosowanie: Niezbędny w projektach infrastruktury rowerowej.

D-6b

Przejście dla pieszych i przejazd dla rowerzystów Znak łączony dla wspólnego miejsca przekraczania jezdni przez pieszych i rowerzystów.

Znak D-7 – droga ekspresowa

Stosuje się w celu oznaczenia początku lub kontynuacji drogi ekspresowej. Znak D-7 z tabliczką T-1a umieszcza się na drodze ogólnodostępnej, której przedłużeniem jest droga ekspresowa, w odległości 1000 m przed jej początkiem oraz dodatkowo za ostatnim skrzyżowaniem znajdującym się w odległości mniejszej niż 1000 m od początku drogi ekspresowej.

Znak D-8 – koniec drogi ekspresowej

Stosuje się w celu oznaczenia końca drogi przeznaczonej tylko dla ruchu pojazdów samochodowych, oznaczonej przy wjazdach znakiem D-7.

Znak D-9 – autostrada

Znak D-9 informuje o początku lub kontynuacji autostrady – drogi dwujezdniowej, bezkolizyjnej, przeznaczonej wyłącznie dla ruchu pojazdów samochodowych.

Znaczenie: Na autostradzie obowiązują najwyższe dopuszczalne prędkości (do 140 km/h), całkowity zakaz zatrzymywania się i postoju (poza miejscami obsługi podróżnych), zakaz ruchu pojazdów wolnych oraz rowerów.

Znak D-10 – koniec autostrady

Znak D-10 oznacza koniec autostrady i powrót do standardowych zasad ruchu na drodze niższej kategorii.

Zastosowanie: Stosowany przed końcem autostrady, często z tabliczką T-1 określającą odległość do końca.

Znak D-11 – początek pasa ruchu dla autobusów

Stosuje się w celu oznaczenia początku pasa przeznaczonego tylko dla autobusów lub trolejbusów oraz innych pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach, znajdującego się po prawej stronie. Znak D-11 powinien mieć wymiary takie, jak ustalono dla znaków dużych. Znak D-11 umieszcza się obok jezdni, w miejscu, od którego obowiązywać ma zakaz poruszania się po wyznaczonym pasie ruchu pojazdów innych niż pojazdy wykonujące odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.

Znak D-12 – pas ruchu dla autobusów

Stosuje się w celu potwierdzenia występowania takiego pasa na całym odcinku między skrzyżowaniami. Znak D-12 powinien mieć wymiary takie, jak ustalono dla znaków dużych; stosuje się go, gdy długość odcinka pasa dla autobusów między skrzyżowaniami przekracza 400 m, oraz umieszcza obok jezdni w połowie tego odcinka.

Znak D-13 – dodatkowe pasy ruchu

Oznacza początek pasa ruchu, z którego zobowiązani są korzystać kierujący pojazdami nie osiągającymi na wzniesieniu minimalnej prędkości określonej na znaku (np. 40 km/h lub 50 km/h). Zastosowanie: Typowy na długich podjazdach dróg ekspresowych i krajowych dla ciężarówek – zwiększa przepustowość i bezpieczeństwo.

Znak D-13a – początek pasa ruchu

Stosuje się w celu wskazania początku dodatkowego pasa ruchu na jezdni jednokierunkowej. Na znaku D-13a wskazuje się rzeczywistą liczbę pasów ruchu. Znak D-13a umieszcza się w odległości do 100 m przed początkiem dodatkowego pasa ruchu. Zaleca się umieszczenie dodatkowo znaku D-13a z tabliczką T-1a w odległości do 400 m przed początkiem dodatkowego pasa ruchu.

Znak D-13b – początek pasa ruchu na jezdni dwukierunkowej

Stosuje się w celu wskazania początku dodatkowego pasa ruchu na jezdni dwukierunkowej. Znak D-13b umieszcza się w odległości do 50 m przed początkiem dodatkowego pasa ruchu. Zaleca się umieszczenie dodatkowo znaku D-13b z tabliczką T-1a w odległości do 200 m przed początkiem dodatkowego pasa ruchu.

Znak D-14 – koniec pasa ruchu

Stosuje się w celu oznaczenia końca pasa ruchu leżącego po prawej stronie jezdni. Znak stosuje się, gdy na jezdni o co najmniej dwóch

• pasach ruchu w kierunku, którego dotyczy znak, kończy się prawy pas ruchu. Znaku nie
• stosuje się w celu oznakowania pasa włączania na węźle lub skrzyżowaniu.

Znak D-14 może być stosowany wyjątkowo w sytuacjach, gdy warunki terenowe wymuszają

• zmniejszenie liczby pasów ruchu poprzez zakończenie prawego pasa ruchu. Jako zasadę
• należy przyjmować zmniejszenie liczby pasów ruchu poprzez zakończenie lewego pasa
• ruchu.

Znak D-15 – przystanek autobusowy

Stosuje się w celu oznaczenia przystank

• dla autobusów komunikacji publicznej. Znak D-15 oznacza ponadto miejsce zatrzymywania

się innych niż autobusy pojazdów samochodowych, wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach, i pojazdów przeznaczonych do przewozu dzieci do szkół i przedszkoli. Znak D-15 powinien mieć wymiary takie, jak ustalono dla znaków średniej wielkości, jednak poza drogami krajowymi dopuszcza się stosowanie znaków o wymiarach jak dla grupy wielkości mini.

Znak D-16 – przystanek trolejbusowy

Stosuje się w celu oznaczenia przystanku dla trolejbusów. Wymiary oraz zasady stosowania i umieszczania znaków D-16 są analogiczne jak znaków D-15.

Znak D-17 – przystanek tramwajowy

Stosuje się w celu oznaczenia przystanku dla tramwajów. Wymiary i zasady stosowania oraz umieszczania znaku D-17 są takie same jak znaku D-15; jeżeli jednak przystanek jest wyposażony w wyodrębnioną z jezdni wysepkę dla pasażerów, to znak D-17 umieszcza się na tej wysepce, a nie przy krawędzi jezdni.

Znak D-18 – parking

To jeden z najczęściej stosowanych znaków informacyjnych. Informuje kierujących o możliwości pozostawienia pojazdu na wyznaczonym parkingu.

Zastosowanie w projektowaniu dróg: Umieszczany przy obiektach handlowych, galeriach, urzędach, parkach, strefach rekreacyjnych oraz przy węzłach drogowych. W nowoczesnych projektach parkingi są coraz częściej zróżnicowane – od standardowych po te z ładowarkami dla pojazdów elektrycznych. Znak D-18 stanowi podstawę całego systemu informacyjnego parkowania, który powinien być spójny z oznakowaniem poziomym (P-18, P-19) oraz tabliczkami uzupełniającymi (np. T-23 „liczba miejsc”, T-24 „autobusy”).

Znak D-18a – parking miejsce zastrzeżone

Wariant znaku D-18 z dodatkowym symbolem wskazującym, że miejsca postojowe są zarezerwowane dla konkretnych grup użytkowników (najczęściej osób z niepełnosprawnościami – znak uzupełniany jest wtedy odpowiednią tabliczką informującą i przeznaczeniu np. T-29). Znaczenie: Zapewnia realizację zasad dostępności i uniwersalnego projektowania (Universal Design). W projektach dróg i przestrzeni miejskich znak ten jest obowiązkowy w pobliżu obiektów użyteczności publicznej.

Znak D-18b – parking zadaszony

Stosuje się w celu wskazania parkingu, na którym miejsca przeznaczone do postoju pojazdów znajdują się w budynku lub pod wiatą. W dolnej części znaku D-18b lub na tabliczce pod znakiem można umieszczać symbole lub napisy analogicznie jak dla znaku D-18.

Znak D-19 – postój taksówek

Znak wyznacza oficjalne miejsce postoju taksówek.

Zastosowanie w projektowaniu dróg: Niezbędny na dworcach, lotniskach, w centrach miast, przy hotelach i obiektach turystycznych. W projektach powinien być połączony z zatokami postojowymi i odpowiednim oznakowaniem poziomym, aby nie kolidował z ruchem ogólnym.

Znak D-20 – koniec postoju taksówek

Znak D-20 „koniec postoju taksówek” stosuje się w celu oznaczenia końca odcinka jezdni przeznaczonego do postoju taksówek osobowych i umieszcza na jego końcu.

Znak D-21 – szpital

Znak D-21 wskazuje lokalizację szpitala lub izby przyjęć. Zastosowanie: Kluczowy element systemu ratownictwa drogowego. W projektach dróg krajowych i ekspresowych znak ten powinien być widoczny z dużej odległości (minimum 400-600 m przed zjazdem), aby kierowcy w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia mogli szybko podjąć właściwą decyzję.

Znak D-21a – postój dla policji

Znak informujący o lokalizacji jednostki Policji lub posterunku. Zastosowanie: Szczególnie ważny na trasach tranzytowych, obszarach przygranicznych oraz w miejscach o podwyższonym ryzyku przestępczości drogowej.

Znak D-22 – punkt opatrunkowy

Stosuje się w zasadzie poza miastami w celu wskazania obiektu, w którym uczestnik ruchu może uzyskać pomoc medyczną.

Znak D-23

Stosuje się w celu oznaczenia stacji paliw, na której prowadzona jest sprzedaż paliw do pojazdów samochodowych, w tym benzyny bezołowiowej. Jeżeli stacja paliw prowadzi także sprzedaż gazu do pojazdów nim napędzanych, dopuszcza się umieszczenie w dolnej części znaku napisu „LPG-GAZ”.

Znak D-23a

Stacja paliw z gazem do napędu pojazdów – stosuje się w celu wskazania stacji nieprowadzącej sprzedaży paliw do napędu pojazdów innych niż gaz.

Znak D-24 – telefon

Znak wskazujący dostępność telefonu publicznego lub punktu SOS (alarmowego). Zastosowanie: Szczególnie istotny na autostradach i drogach ekspresowych w miejscach oddalonych od zabudowy. Jeżeli telefon nie jest dostępny przez całą dobę, to w dolnej części znaku podaje się, w jakich godzinach jest dostępny.

Znak D-25 – poczta

Informuje o lokalizacji placówki pocztowej.

Znak D-26 – stacja obsługi technicznej

Znak ogólny informujący o warsztacie samochodowym lub stacji obsługi. Znak umieszcza się przy takich zakładach, które wykonują naprawy pojazdów różnych typów, w szczególności dotyczące urządzeń i zespołów mających wpływ na bezpieczeństwo ruchu (hamulce, układ kierowniczy oświetlenie). Jeżeli zakres usług jest ograniczony, to na znaku lub na tabliczce można umieścić napis określający te usługi.

Znak D-26a – wulkanizacja

Stosuje się w celu wskazania zakładu wulkanizacyjnego. Znak umieszcza się przy wjeździe do zakładu. Znaki wskazujące kierunek do zakładu wulkanizacyjnego zlokalizowanego w odległości do 500 m od drogi można umieszczać na drogach krajowych, wojewódzkich i powiatowych.

Znak D-26b – myjnia

Stosuje się w celu wskazania myjni samochodowej.

Zasady stosowania znaku D-26b są analogiczne do znaku D-26a.

Znak D-26c – toaleta publiczna

Umieszcza się przy zlokalizowanych przy drodze ogólnodostępnych toaletach. Jeżeli w toalecie znajduje się urządzenie do opróżniania toalet zainstalowanych w autobusach i przyczepach kempingowych, w dolnej części znaku umieszcza się napis „BUS”

Znak D-26d – natrysk

Stosuje się w celu wskazania ogólnodostępnych natrysków zlokalizowanych w obiektach przy drogach.

Znak D-27 – bufet lub kawiarnia

Stosuje się poza miastami w celu oznaczenia obiektu, w którym uczestnicy ruchu mogą skorzystać z szybkich usług gastronomicznych w ograniczonym zakresie.

Znak D-28 – restauracja

Stosuje się w celu wskazania lokali przygotowanych do obsługi gastronomicznej uczestników ruchu w zakresie większym niż lokale oznaczone znakiem D-27. Znaków D-27 i D-28 nie należy umieszczać dla oznaczenia obiektów, przy których brak jest zorganizowanych poza drogą miejsc postoju.

Znak D-29 – hotel ( motel )

Stosuje się w celu wskazania, w zasadzie poza miastami, obiektów świadczących usługi w zakresie wynajmu pokoi lub łóżek na krótki okres. Znaków tych nie należy umieszczać przed obiektami rezerwowanymi w całości na dłuższe pobyty wypoczynkowe lub związanymi z inną działalnością, a użyczającymi noclegów uczestnikom ruchu tylko sporadycznie.

Znak D-30 – obozowisko ( kemping )

Stosuje się w celu wskazania miejsca umożliwiającego uczestnikom ruchu rozbicie namiotu, ustawienie samochodu i przyczepy kempingowej. Znakiem tym należy oznaczać takie miejsca, które są wyposażone w niezbędne urządzenia sanitarne, określone odrębnymi przepisami.

Znak D-31 – obozowisko (kemping) wyposażone w podłączenia elektryczne dla przyczep

Stosuje się w celu oznaczenia kempingów, które posiadają podłączenia elektryczne dla przyczep kempingowych.

Znak D-32 – pole biwakowe

Oznacza teren przeznaczony do biwakowania, zazwyczaj o charakterze prostszym niż kemping – bez obowiązkowych przyłączy elektrycznych.

Zastosowanie: Stosowany przy szlakach turystycznych, parkach krajobrazowych, nad jeziorami i rzekami. W projektowaniu dróg leśnych i rekreacyjnych znak ten pomaga w organizacji ruchu i zapobiega niekontrolowanemu rozbijaniu namiotów w miejscach niedozwolonych. Często łączony z oznakowaniem poziomym wyznaczającym miejsca postoju pojazdów.

Znak D-33 – schronisko młodzieżowe

Stosuje się w celu wskazania obiektów tego typu określonych odrębnymi przepisami przez Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych lub inną organizację.

Znak D-34 – punkt informacji turystycznej

Wskazuje lokalizację punktu informacji turystycznej, gdzie podróżny może uzyskać informacje o atrakcjach, noclegach, komunikacji i wydarzeniach w regionie. Zastosowanie: Niezbędny element systemu informacji turystycznej w miastach, na obszarach chronionych i przy ważnych węzłach drogowych. W nowoczesnych projektach drogowych znak ten powinien być częścią spójnego systemu nawigacji turystycznej, często uzupełnianego o tablice informacyjne i mapy.

Znak D34a – informacja radiowa o ruchu drogowym

Stosuje się w celu poinformowania jadących o możliwości uzyskania przez radio informacji dotyczących warunków ruchu, w szczególności jego płynności, przejezdności dróg oraz warunków atmosferycznych. Znak D-34a informuje wyłącznie o stacjach, które w systemie RDS automatycznie przekazują komunikaty dotyczące warunków ruchu drogowego.

Na białym polu znaku umieszcza się napis „Radio”, a pod nim znak identyfikacyjny (nazwę)

stacji. Na dole na niebieskim tle podaje się dane o częstotliwości, z wymienieniem jednostek

(MHz, kHz). Dodatkowo można podać czas nadawania wiadomości dla kierujących.

Zastosowanie na znaku D-34a napisu określającego dane o falach radiowych należy uzgodnić z odpowiednią jednostką zajmującą się radiokomunikacją.

Znak D-34a umieszcza się poza obszarem zabudowanym przede wszystkim na drogach o dużym natężeniu ruchu, na których tworzą się uciążliwe dla jadących zatamowania („korki”).

Jeżeli radiostacja ma zasięg lokalny (UKF), to znaki umieszcza się tylko w jej zasięgu. Znaki D-34a nie powinny być umieszczone w odległościach mniejszych niż co 30 km.

Znak D-35 – przejście podziemne dla pieszych

Znak D-35 „przejście podziemne dla pieszych” stosuje się w celu wskazania pieszym miejsca, w którym mogą przedostać się na przeciwną stronę drogi, przechodząc pod jezdnią.

Znak D-35a – schody ruchome w dół

Jeżeli przejście podziemne wyposażone jest także w schody ruchome, to obok znaku D-35 lub bezpośrednio przy schodach umieszcza się dodatkowo znak D-35a.

Znak D-36 – przejście nadziemne dla pieszych

Stosuje się w celu wskazania pieszym miejsca, w którym mogą przedostać się na przeciwną stronę drogi, przechodząc nad jezdnią. Ze względu na to, że przejścia nadziemne (kładki) i wejścia na nie są z reguły dobrze widoczne, stosowanie tego znaku powinno być ograniczone.

Znak D-36a – schody ruchome w górę

Jeżeli przejście nadziemne wyposażone jest także w schody ruchome, to obok znaku D-36 lub bezpośrednio przy schodach umieszcza się dodatkowo znak D-36a.

Znak D-37 – tunel – informuje o wjeździe do tunelu drogowego.

Zastosowanie: Stosowany na autostradach, drogach ekspresowych i trasach górskich. W projektach tuneli znak ten jest częścią kompleksowego systemu bezpieczeństwa tunelowego – często występuje razem z informacjami o ograniczeniach wysokości, długości tunelu, zakazie przewozu materiałów niebezpiecznych oraz numerem alarmowym. Ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i informowania kierowców o zmianie warunków ruchu (oświetlenie, wentylacja, zakaz zatrzymywania się).

Znak D-38 – koniec tunelu

Stosuje się w celu poinformowania kierujących o wyjeździe z tunelu. Znak D-38 umieszcza się w odległości do 50 m za wyjazdem z tunelu.

Znak D-39 – dopuszczalne prędkości

Znak D-39 to tablica informacyjna przedstawiająca zestawienie dopuszczalnych prędkości na różnych typach dróg w Polsce (autostrada, droga ekspresowa, droga krajowa, obszar zabudowany itp.). Zastosowanie: Umieszczany na wjazdach na teren Polski, na głównych trasach tranzytowych oraz na MOP-ach. Jest ważnym narzędziem edukacyjnym i prewencyjnym, szczególnie dla kierowców zagranicznych.

Znak D-39a – opłaty drogowe

Stosuje się na drogach w pobliżu granicy Rzeczypospolitej Polskiej w celu poinformowania osób wjeżdżających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Dodatkowo można umieszczać znak D-39a na parkingach w pobliżu granicy państwa oraz przed punktem poboru opłat położonym w pobliżu tej granicy.

Znak D-40 – strefa zamieszkania

Stosuje się w celu oznakowania ustalonej strefy zamieszkania, w której obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego (pierwszeństwo pieszych przed pojazdami, ograniczenie prędkości do 20 km/h, parkowanie tylko w miejscach wyznaczonych). Znaki D-40 mają wymiary: długość podstawy 900 mm, wysokość 600 mm. Umieszcza się je na początku strefy zamieszkania na wszystkich drogach doprowadzających do niej ruch. Strefy te ustala się w obszarach zabudowanych na ulicach, również pojedynczych, na których w zasadzie odbywa się ruch tylko docelowy, przede wszystkim w osiedlach mieszkaniowych, w dzielnicach willowych i zabytkowych (starówkach). Ustalenie takich stref powinno być poprzedzone szczegółową analizą zasadności ich umieszczenia opartą m. in. na statystyce wypadków drogowych.

Na odcinkach dróg w strefie zamieszkania, których parametry geometryczne umożliwiają jazdę z prędkością przekraczającą prędkość dopuszczalną, zaleca się stosowanie urządzeń lub rozwiązań wymuszających powolną jazdę (progi zwalniające, zmiany kierunku jazdy,

• punktowe przewężenia jezdni). Rozwiązania takie mogą nie być oznakowane znakami

ostrzegawczymi. Na skrzyżowaniach dróg w strefie zamieszkania pierwszeństwo nie powinno być określone znakami, z wyjątkiem skrzyżowań, na których ze względu na ograniczoną widoczność należy oznakować wlot znakiem B-20. W takim przypadku na drodze z pierwszeństwem stosuje się znaki A-6a-A-6e.

Znak D-41 – koniec strefy ruchu

Stosuje się w celu wskazania wyjazdu ze strefy zamieszkania. Znak ten umieszcza się na wszystkich drogach wylotowych ze strefy oznakowanej znakami D-40, w tym samym przekroju poprzecznym drogi co znak D-40. Znak ten może być umieszczony po lewej stronie jezdni, na odwrotnej stronie znaku D-40. Wymiary znaku D-41 są takie same jak znaku D-40.

Znak D-42 – obszar zabudowany

Jeden z najważniejszych znaków informacyjnych. Oznacza wjazd na obszar zabudowany, w którym automatycznie obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h (poza obszarem zabudowanym – 90 km/h) oraz zmiana zasad pierwszeństwa na skrzyżowaniach.

Zastosowanie w projektowaniu dróg: Znak D-42 ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa i organizacji ruchu. W projektach musi być precyzyjnie lokalizowany na granicy obszaru zabudowanego. Jego prawidłowe użycie wpływa na redukcję prędkości i liczbę wypadków na wjeździe do miejscowości.

Znak D-43 – koniec obszaru zabudowanego

Stosowany jest w celu wskazaniakierującym, że wyjeżdżają z takiego obszaru. Znak D-43 umieszcza się po prawej stronie drogi, w tym samym przekroju co D-42 zastosowany do kierunku przeciwnego.

Znak D-44 – strefa płatnego parkowania

Stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. Znak D-44 ma wymiary ustalone dla grupy znaków dużych. Na znaku obok napisu „Postój płatny” wskazuje się sposób wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego przez umieszczenie napisu lub symbolu parkometru, karty zegarowej lub biletu. Jeżeli obowiązek wnoszenia opłaty za postój pojazdu samochodowego dotyczy określonych dni roboczych lub godzin, pod napisem „Postój płatny” umieszcza się informację określającą zakres stosowania znaku D-44.

Znak D-45

Znak D-45 znosi ograniczenia i zasady obowiązujące w strefie parkowania oznaczonej znakiem D-44.

Zastosowanie: Informuje kierowców o wyjściu ze strefy płatnego parkowania lub strefy z ograniczeniami. W projektach jest niezbędny do jasnego zamknięcia strefy i uniknięcia mandatów za nieporozumienia.

Znak D-46 – droga wewnętrzna

Droga wewnętrzna” stosuje się w celu wskazania wjazdu na drogę wewnętrzną, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 oraz z 2019 r. poz. 698, 730, 1495, 1716 i 1815).

Znak ten umieszcza się na połączeniu drogi wewnętrznej z drogą publiczną. Znaku D-46 nie stosuje się na połączeniu drogi publicznej z nieruchomością położoną przy tej drodze stanowiącym zjazd w rozumieniu przepisów o drogach publicznych.

Na takim połączeniu dopuszcza się stosowanie znaku D-46 w przypadkach, gdzie ze względu na rodzaj obiektu (kompleks budynków o różnym przeznaczeniu, np. usługowo-handlowym) brak znaku miałby wpływ na bezpieczeństwo ruchu na drodze publicznej. Znaku D-46 nie stosuje się w przypadku wjazdu na drogę wewnętrzną, znajdującą się w oznakowanej strefie ruchu. Na drodze wewnętrznej stosuje się znaki takie jak na drodze publicznej z grupy wielkości małych lub mini.

Znak D-47 – koniec drogi wewnętrznej

Znak D-47 oznacza wyjazd z drogi wewnętrznej i powrót na drogę publiczną. Zastosowanie: Kończy obowiązywanie zasad drogi wewnętrznej. W projektach komunikacyjnych jest niezbędny dla prawidłowego oznakowania granic między drogami publicznymi a prywatnymi.

Znak D-48 zmiana pierwszeństwa

Znak D-48 „zmiana pierwszeństwa” stosuje się w celu uprzedzenia uczestników ruchu o mającej nastąpić zmianie obowiązujących dotychczas zasad pierwszeństwa na skrzyżowaniu.Znak D-48 ma takie wymiary, jak ustalono dla znaków dużych. Znak D-48 według rysunku 5.2.54.1 stosuje się, gdy na skrzyżowaniu jedna z dróg miała pierwszeństwo, a zamierza się wprowadzić organizację ruchu, w której na skrzyżowaniu pierwszeństwo nie jest określone znakami. Wtedy znak D-48 umieszcza się na wszystkich wlotach.

Znak D-49 – pobór opłat

Znak D-49 zapowiada zbliżanie się do punktu poboru opłat (bramek manualnych, automatycznych lub systemu e-TOLL).

Zastosowanie: Stosowany na autostradach i wybranych drogach ekspresowych. W projektach powinien pojawiać się z odpowiednim wyprzedzeniem – zazwyczaj na dystansie 1000 m, 500 m i 200 m przed punktem poboru. Często łączony z tabliczkami informującymi o formie płatności (gotówka, karta, e-TOLL) oraz o liczbie czynnych bramek. W kontekście powszechnego systemu elektronicznego poboru opłat znak ten odgrywa ważną rolę w informowaniu kierowców o konieczności posiadania aktywnego urządzenia pokładowego lub opłacenia przejazdu.

Znak D-50 – zatoka

Umieszcza się w tunelu w odległości do 50 m przed zatoką awaryjną. W celu wskazania dostępności telefonu alarmowego i gaśnicy przeciwpożarowej w zatoce pod znakiem D-50 umieszcza się tabliczkę T-33

Znak D-51 – automatyczna kontrola prędkości

Stosuje się w celu poinformowania kierujących pojazdami o lokalizacji stacjonarnego urządzenia rejestrującego kontrolującego i rejestrującego prędkość jazdy.

Znak D-51a – automatyczna kontrola średniej prędkości

Stosuje się w celu poinformowania kierujących pojazdami o początku odcinka drogi, na którym średnia prędkość jazdy jest kontrolowana i rejestrowana przez stacjonarne urządzenie rejestrujące. Znak D-51a umieszcza się na początku odcinka drogi objętego automatyczną kontrolą średniej prędkości, w przekroju poprzecznym drogi, w którym znajduje się stacjonarne urządzenie rejestrujące, które rejestruje wjazd pojazdu na odcinek drogi objęty automatyczną kontrolą średniej prędkości.

Znak D-51b – koniec automatycznej kontroli średniej prędkości

Stosuje się w celu poinformowania kierujących pojazdami o końcu odcinka drogi, na którym średnia prędkość jazdy jest kontrolowana i rejestrowana przez stacjonarne urządzenie rejestrujące.

Znak D-52 – strefa ruchu

Stosuje się w celu oznakowania ustalonej strefy ruchu. Znak ten umieszcza się na wszystkich wjazdach do strefy ruchu. Decyzję o ustaleniu takiej strefy podejmuje podmiot zarządzający drogami wewnętrznymi, o którym mowa w art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. W strefie ruchu stosuje się znaki takie jak na drogach wewnętrznych, to jest z grupy wielkości małych lub mini. Dopuszcza się stosowanie znaków z grupy wielkości średnich, jeżeli droga wewnętrzna znajduje się w ciągu drogi publicznej, Znaku D-52 nie stosuje się na drogach publicznych oraz na drogach wewnętrznych położonych w strefie zamieszkania W przypadku umieszczenia znaku D-52 na wlocie drogi wewnętrznej, przy zjeździe z drogi publicznej, nie należy stosować znaku D-46.

Znak D-53 – koniec strefy ruchu

Stosuje się w celu wskazania wyjazdu z drogi wewnętrznej położonej w strefie ruchu. Znak ten umieszcza się na wszystkich wyjazdach ze strefy oznakowanej znakami D-52, w tym samym przekroju poprzecznym drogi co znak D- 52. Znak D-53 „koniec strefy ruchu” może być umieszczony po lewej stronie jezdni, na odwrotnej stronie znaku D-52.

Znak D-54 – strefa czystego transportu

Stosuje się w celu wskazania granicy strefy czystego transportu. Znak ten umieszcza się na wszystkich wjazdach do strefy czystego transportu.

Znak D-55- koniec strefy czystego transportu

Stosuje się w celu wskazania wyjazdu ze strefy czystego transportu. Znak ten umieszcza się na wszystkich wyjazdach ze strefy czystego transportu.

Przedstawiony opis ma charakter informacyjny i stanowi uproszczone wyjaśnienie znaczenia znaku drogowego. Szczegółowe informacje dotyczące wyglądu, wymiarów, zasad stosowania oraz znaczenia oznakowania poziomego określają przepisy wykonawcze Ministra Infrastruktury, w szczególności Załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Pełna instrukcja oznakowania:Załączniki nr 1—4 do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury